Tôi không bao giờ có ý định nuôi mèo.
Hai năm trước, vào một đêm mưa tháng Bảy, tôi nghe thấy tiếng kêu yếu ớt ngoài ban công. Một con mèo hoang, lông xám tro, gầy trơ xương, đang co ro dưới mái hiên. Nó nhìn tôi bằng đôi mắt vàng óng, không sợ hãi, cũng không cầu xin. Chỉ là một ánh nhìn bình thản, như thể nó đã chấp nhận bất cứ điều gì sẽ xảy ra.
Tôi đặt một đĩa cơm nguội ra ban công. Nó ăn. Sáng hôm sau, nó vẫn còn đó. Tôi lại cho nó ăn. Cứ thế, ngày qua ngày, nó ở lại. Tôi không nuôi nó – nó tự chọn ở lại với tôi. Đó là sự khác biệt mà phải rất lâu sau tôi mới hiểu.
Tôi gọi nó là Mây. Vì lông nó màu xám như những đám mây mùa đông. Và vì, giống như mây, nó đến rồi đi theo ý riêng của mình, không bao giờ thuộc về ai.
Mây không giống những con mèo nhà khác. Nó không thích được ôm, không nằm cuộn tròn trên đùi tôi, không kêu meo meo đòi ăn. Nó sống theo cách của riêng nó – ngủ trên ban công những đêm trời quang, biến mất cả ngày để lang thang đâu đó, rồi lại xuất hiện vào buổi tối như thể chưa từng rời đi. Tôi học cách chấp nhận điều đó. Học cách yêu thương mà không nắm giữ.
Có những đêm, khi tôi ngồi đọc sách bên cửa sổ, Mây sẽ nhảy lên bệ cửa, ngồi cạnh tôi, nhìn ra thành phố. Chúng tôi không cần nói gì. Sự hiện diện của nhau là đủ. Tôi nghĩ về những mối quan hệ giữa người với người, về việc chúng ta luôn cần lời nói, cần cam kết, cần sự chắc chắn. Còn với Mây, mọi thứ đơn giản hơn nhiều. Nó ở đây, trong khoảnh khắc này, và điều đó là tất cả những gì quan trọng.
Tôi bắt đầu học được nhiều điều từ Mây. Về sự kiên nhẫn – khi tôi phải đợi hàng tháng nó mới chịu để tôi chạm vào. Về sự tự do – khi nó đi rồi quay về, không giải thích, không cần được tha thứ. Về sự vô thường – khi tôi nhận ra rằng, mỗi ngày nó còn ở đây là một món quà, không phải một điều đương nhiên.
Triết học Phật giáo nói về sự buông bỏ. Về việc yêu thương mà không chấp trước. Về việc trân trọng hiện tại thay vì lo sợ tương lai. Tôi đã đọc điều đó trong sách, đã suy ngẫm về nó, nhưng chưa bao giờ thực sự hiểu. Cho đến khi tôi gặp Mây.
Một tuần trước, Mây không về.
Đêm đầu tiên, tôi không lo lắng. Nó vẫn thường biến mất một hai ngày rồi quay lại. Đêm thứ hai, tôi bắt đầu đợi. Đêm thứ ba, tôi ra ban công gọi tên nó, dù biết điều đó vô ích. Đêm thứ tư, thứ năm, thứ sáu… Mây vẫn không về.
Tôi đi tìm khắp khu phố. Hỏi những người bán hàng rong, những bác bảo vệ, những đứa trẻ hay chơi ở công viên. Không ai thấy nó. Tôi dán giấy tìm mèo lên các cột điện, biết rằng điều đó gần như vô nghĩa với một con mèo hoang không đeo vòng cổ, không gắn chip. Tôi làm tất cả những gì có thể làm. Rồi tôi dừng lại.
Và tôi khóc.
Không phải vì mất mát. Mà vì nhận ra rằng, mình đã yêu thương một sinh vật nhỏ bé đến nhường nào. Yêu thương theo cách thuần khiết nhất – không đòi hỏi, không ràng buộc, không kỳ vọng. Chỉ đơn giản là yêu.
Mây đã dạy tôi rằng, yêu thương không có nghĩa là sở hữu. Rằng sự gắn bó đẹp đẽ nhất là loại gắn bó không cần xiềng xích. Nó đến với tôi bằng ý chí tự do của nó, ở lại bằng sự lựa chọn của nó, và ra đi – nếu nó đã ra đi – cũng theo cách của riêng nó. Tôi không có quyền giữ nó lại. Và có lẽ, tôi cũng không nên.
Đêm qua, tôi ngồi ở ban công, ở đúng chỗ Mây vẫn thường nằm. Trời trong, sao sáng. Tôi nhớ đôi mắt vàng óng của nó, nhớ tiếng nó rên khe khẽ khi tôi gãi cằm, nhớ cảm giác bộ lông xám mềm mại dưới tay. Tôi nhớ, và tôi biết ơn.
Biết ơn vì hai năm qua. Biết ơn vì những đêm nó ngồi cạnh tôi. Biết ơn vì nó đã dạy tôi điều mà sách vở không thể dạy: rằng buông bỏ không phải là không yêu thương, mà là yêu thương đủ để để cho đi.
Tôi không biết Mây đang ở đâu. Có thể nó đã tìm được một mái nhà mới. Có thể nó đang lang thang ở một khu phố xa. Có thể nó đã về với đất. Tôi không biết, và tôi chọn không cần biết.
Điều tôi biết là: nó đã đến, nó đã ở lại, và nó đã để lại trong tôi một bài học mà tôi sẽ mang theo suốt đời.
Mọi cuộc gặp gỡ đều có ý nghĩa. Mọi chia ly đều là một phần của hành trình. Và tình yêu đích thực là tình yêu biết buông tay.
Cảm ơn Mây. Dù ở đâu, mong mày bình an.