Trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ, Sa Pa
Hai mươi sáu tuổi, tôi nghỉ việc.
Không phải vì bị đuổi. Không phải vì hết tiền. Không phải vì có kế hoạch gì to tát.
Tôi nghỉ việc vì một buổi sáng thứ Hai, khi đang chen chúc trên xe buýt đến tòa soạn, tôi nhìn ra cửa kính và tự hỏi: "Nếu cứ sống như thế này đến hết đời, mình có hạnh phúc không?"
Câu trả lời là không.
Và thế là tôi nghỉ.
Ai cũng nói tôi liều
"Nghỉ việc để làm gì?"
"Đi du lịch một mình? Con gái đi một mình nguy hiểm lắm!"
"Bao nhiêu tiền mà dám nghỉ?"
"Rồi về làm gì? Ai mà nhận người hay nghỉ việc?"
Tôi nghe hết. Nghe từ ba mẹ, từ bạn bè, từ đồng nghiệp, từ cả những người quen sơ sơ. Ai cũng có lời khuyên, ai cũng có lý lẽ riêng.
Nhưng tôi vẫn đi.
Tôi có hai mươi triệu trong tài khoản – số tiền tích cóp sau ba năm làm phóng viên. Một chiếc ba lô. Một chiếc máy ảnh. Một tấm vé xe khách đi Sa Pa.
Đó là tất cả những gì tôi có khi bắt đầu chuyến đi.
Đêm đầu tiên ở Tây Bắc
Xe khách đến Sa Pa lúc 4 giờ sáng. Trời vẫn còn tối, sương mù dày đặc. Tôi kéo ba lô xuống xe, đứng giữa bến xe lạ lẫm, lần đầu tiên cảm thấy hoàn toàn một mình.
Không có ai đợi. Không có kế hoạch cụ thể. Không biết sẽ ở đâu, ăn gì, đi đâu.
Lúc đó, tôi sợ. Sợ thật sự. Giọng nói của mọi người vang lên trong đầu – "Nguy hiểm lắm", "Liều quá", "Sao không đi theo tour cho an toàn?"
Nhưng rồi mặt trời lên.
Sương mù tan dần, và trước mắt tôi là thung lũng Mường Hoa trải dài trong ánh nắng sớm. Những thửa ruộng bậc thang xếp tầng tầng lớp lớp, xanh mướt như nhung. Núi non trùng điệp, mây vờn quanh đỉnh.
Đẹp đến nghẹt thở.
Tôi đứng đó, ba lô trên vai, một mình giữa khung cảnh hùng vĩ ấy, và bật khóc.
Không phải khóc vì buồn. Mà vì lần đầu tiên trong đời, tôi cảm thấy mình hoàn toàn tự do.
Những người tôi gặp trên đường
Một tháng ở Tây Bắc, tôi gặp rất nhiều người.
Có chị Mỷ, người H'Mông ở Tả Van, mời tôi về nhà ăn cơm khi thấy tôi đi lạc đường. Chị không biết nhiều tiếng Kinh, nhưng bữa cơm đó ngon hơn bất kỳ nhà hàng nào tôi từng ăn.
Có anh Hùng, phượt thủ từ Hà Nội, gặp tôi trên đỉnh đèo Khau Phạ. Anh cho tôi đi nhờ xe máy một đoạn, rồi chỉ cho tôi những con đường nhỏ ít người biết.
Có cụ ông người Dao ở Sìn Hồ, ngồi uống rượu với tôi bên bếp lửa, kể chuyện ngày xưa cụ đi bộ từ làng này sang làng khác để hỏi vợ, đi mất ba ngày mới đến nơi.
Có nhóm sinh viên tình nguyện ở Mù Cang Chải, đang xây trường cho trẻ em vùng cao. Tôi ở lại với họ ba ngày, phụ xách gạch, quét sơn, và được nghe những đứa trẻ H'Mông hát quốc ca bằng giọng lơ lớ.
Mỗi người tôi gặp đều cho tôi một điều gì đó. Không phải tiền bạc hay vật chất, mà là những câu chuyện, những góc nhìn, những bài học mà không sách vở nào dạy được.
Đêm trên đỉnh Fansipan
Ngày thứ mười lăm, tôi leo Fansipan.
Không đi cáp treo. Tôi muốn leo bằng chân, cảm nhận từng bước đường.
Leo mất hai ngày. Qua rừng già, qua suối, qua những đoạn dốc tưởng như không thể vượt qua. Có lúc tôi muốn bỏ cuộc, muốn quay lại, muốn gọi điện cho ai đó đến cứu.
Nhưng tôi không có sóng điện thoại. Không có ai để gọi. Chỉ có một con đường – đi tiếp hoặc bỏ cuộc.
Tôi đi tiếp.
Đêm hôm đó, tôi ngủ trong lều trên độ cao hơn 2.800 mét. Trời lạnh cắt da, gió rít qua khe lều. Nhưng khi tôi mở cửa lều nhìn ra ngoài, bầu trời đầy sao.
Hàng triệu ngôi sao. Dải Ngân Hà vắt ngang bầu trời như một dòng sông ánh sáng.
Tôi nằm đó, nhìn lên bầu trời, và lần đầu tiên trong đời cảm thấy mình nhỏ bé đến thế. Nhỏ bé giữa vũ trụ bao la. Nhỏ bé giữa núi rừng hùng vĩ.
Nhưng sự nhỏ bé ấy không khiến tôi sợ. Ngược lại, nó giải phóng tôi.
Vì khi nhận ra mình nhỏ bé, tôi cũng nhận ra rằng những lo lắng, những áp lực, những kỳ vọng mà tôi vẫn gánh trên vai – tất cả cũng nhỏ bé không kém. Và nếu vũ trụ vẫn tiếp tục vận hành dù tôi có làm gì, thì tại sao tôi không sống theo cách mình muốn?
Khi tôi trở về
Một tháng sau, tôi về lại Sài Gòn.
Tài khoản còn năm triệu. Không có việc làm. Không có kế hoạch.
Nhưng tôi có một thứ mà trước chuyến đi tôi không có: sự rõ ràng.
Tôi biết mình muốn gì. Tôi muốn tiếp tục viết, nhưng viết những gì tôi thực sự muốn viết – về những con người, những câu chuyện, những vùng đất tôi đi qua. Không phải viết theo đặt hàng, không phải viết để chạy view.
Tôi bắt đầu lại từ đầu. Làm phóng viên tự do. Thu nhập bấp bênh, nhưng tôi được chọn đề tài mình thích. Được đi những nơi mình muốn đi. Được kể những câu chuyện mình muốn kể.
Bây giờ, hai năm sau chuyến đi Tây Bắc, tôi vẫn sống như vậy. Không giàu, nhưng đủ sống. Không ổn định, nhưng tự do.
Nếu bạn đang do dự
Tôi biết không phải ai cũng có thể nghỉ việc đi du lịch một tháng. Mỗi người có hoàn cảnh riêng, trách nhiệm riêng, giới hạn riêng.
Nhưng nếu bạn đang đọc những dòng này và trong lòng đang có một ước mơ, một điều gì đó bạn luôn muốn làm nhưng không dám – tôi muốn nói với bạn điều này:
Đừng đợi đến lúc "sẵn sàng". Sẽ không bao giờ có lúc hoàn hảo để bắt đầu. Luôn có lý do để không làm – không đủ tiền, không đủ thời gian, không đủ kinh nghiệm. Nhưng nếu cứ đợi, bạn sẽ đợi mãi.
Đừng sợ thất bại. Tôi không biết chuyến đi của tôi có "thành công" hay không. Tôi không kiếm được tiền từ nó, không đạt được thành tích gì. Nhưng nó thay đổi tôi. Và đó là điều quan trọng nhất.
Đừng nghe quá nhiều. Mọi người sẽ luôn có ý kiến. Nhưng họ không sống cuộc đời của bạn. Chỉ có bạn mới biết điều gì đúng với mình.
Hai mươi sáu tuổi, tôi học được rằng cuộc sống không phải là một kế hoạch cần tuân theo. Cuộc sống là một cuộc phiêu lưu cần được sống.
Nếu bạn đang ở tuổi đôi mươi, ba mươi, hay bất kỳ tuổi nào – hãy nhớ rằng chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu. Chưa bao giờ là quá muộn để thay đổi. Chưa bao giờ là quá muộn để sống theo cách bạn muốn.
Tất cả những gì bạn cần là một chút dũng cảm. Và bước đi đầu tiên.